Cách cho hơn của cho

Cho và nhận là những hành động rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày của chúng ta. Phần lớn, ai cũng thích nhận vào hơn là sự cho đi. Vì mọi người nghĩ rằng khi nhận vào sẽ có nhiều niềm vui hơn. Song, trên thực tế thì lại không như vậy. Nếu suy xét cho kỹ thì niềm vui của người cho đi bao giờ cũng lâu hơn và lớn hơn người nhận. Vì chính cái tâm buông xả đã đem lại hạnh phúc và an lạc lâu dài cho người ấy.

 

Cách cho hơn của cho

 

Muốn sự cho đi được tròn đầy viên mãn thì phải phụ thuộc vào cách cho và tâm lý của người cho như thế nào.

 “Một thời Thế Tôn trú ở Savatthi, tại Jetavana vườn ông Anathapindika. Rồi gia chủ Anathapindika đi đến Thế Tôn, sau khi đến đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.

   Này gia chủ, ông có bố thí trong gia đình của ông không?

   Bạch Thế Tôn, trong gia đình của con có bố thí nhưng chỉ có món ăn thô tệ làm bằng hột gạo bể, và cháo chua.

Này gia chủ, dầu bố thí các món ăn thô hay tế, nếu không bố thí cẩn thận, bố thí không chú tâm, bố thí không tự tay mình, bố thí những vật quăng đi, bố thí không có suy nghĩ đến tương lai; chỗ nào, chỗ nào, bố thí ấy sanh quả dị thục, thời tâm không thiên về thưởng thức các món ăn thù diệu, tâm không thiên về thưởng thức các y áo thù diệu, tâm không thiên về thưởng thức các cỗ xe thù diệu, tâm họ không thiên về thưởng thức năm dục công đức thù diệu. Và các người con hay vợ, hay những người phục vụ, hay những người đưa tin, hay những người làm công, họ không có khéo nghe, họ không có lóng tai, họ không có an trú tâm hiểu biết. Vì sao? Này gia chủ, như vậy là quả dị thục của các nghiệp làm không có cẩn thận”.

(Velama- Chương 9 pháp- Tăng Chi Bộ Kinh)

Trên đời này chắc ai cũng từng thấy hoặc từng nghe có những người rất giàu có, tài sản chất cao như núi. Họ thương quý tài sản hơn chính bản thân mình.

Đối với họ, việc sử dụng tài sản để phục vụ cho đời sống vật chất cá nhân là một sự tốn kém. Như vậy, đối với việc mở rộng lòng, chia sẻ và giúp đỡ mọi người xung quanh về vật chất lẫn tinh thần là một điều vô cùng khó khăn. Vì họ rất bủn xỉn và keo kiệt.

Như nước trong, tươi mát,

Nằm tại chỗ không người,

Không người uống, người dùng,

Đi đến chỗ tổn giảm,

Cũng vậy là tài sản,

Kẻ hạ liệt có được,

Không tự mình thọ hưởng,

Lại không cho một ai,

Kẻ trí tuệ sáng suốt,

Tài sản thâu hoạch được,

Biết thọ dụng phục vụ,

Với bà con đoàn thể,

Trở thành như ngưu vương,

Nuôi dưỡng và giúp đỡ,

Vô tội khi bị chết

Được sanh lên thiên giới.

(Không Con - Chương 3 - Tương Ưng Bộ Kinh)

Trong Tương Ưng Bộ Kinh, có nhắc tới một ông triệu phú ở thành Savatthi, có tài sản rất nhiều. Tuy vậy, đồ ăn của vị triệu phú ấy chỉ gồm cháo tấm chua ngày hôm qua để lại. Còn vải mặc chỉ mang vải gai may thành 3 tấm. Còn xe thì đi xe nhỏ cũ kĩ và hư nát, có gắn tán che bằng lá.

Vào thời quá khứ vị triệu phú ấy đã bố thí đồ ăn khất thực cho một vị Bích Chi Phật. Vị ấy nói: “Hãy bố thí cho vị Sa môn”. Nói xong vị ấy từ chỗ ngồi đứng dậy rồi bỏ đi. Nhưng về sau vị ấy hối tiếc, nói rằng: “Tốt hơn, người phục dịch hay người làm công ăn đồ khất thực này”.

Do kết quả của việc bố thí ấy, vị ấy được nhiều lần sanh lên thiên giới. Và dư hưởng còn lại vị ấy được làm nhà triệu phú. Nhưng với tâm hối tiếc sau khi bố thí cho vị Phật Độc Giác, tuy được nhiều tài sản nhưng tâm của vị ấy không thiên về thọ hưởng 5 dục công đức.

Câu chuyện của nhà triệu phú đã chứng minh cho đoạn kinh được trích dẫn ở trên. Và cho chúng ta thấy rằng cho không chỉ đơn giản là trao cho người nhận. Mà phải phụ thuộc vào nhiều yếu tố để sự cho đi thật sự lợi ích cho cả hai bên cho và nhận  Đặc biệt là sự hiểu biết của ta về giáo lý, về nhân quả. Một khi đã thực sự hiểu biết về nhân quả, chúng ta không chỉ cho bằng tay mà còn cho bằng cả tấm lòng, bằng tình thương, bằng sự kính trọng...

Trong Quyển Phúc Hành Tông có ghi về 3 cách bố thí:

  • Nô bộc thí là cách làm phước bố thí với những dụng cụ tiêu dùng hay vật thực kém chất lượng hơn vật dụng của mình đang ăn hay đang sử dụng.
  • Bằng hữu thí là cách làm phước bố thí với những vật dụng tiêu dùng hay vật thực bằng chất lượng với vật dụng của mình đang ăn hay đang sử dụng.
  • Chủ nhân thí là cách làm phước bố thí với những vật dụng tiêu dùng hay vật thực thượng hạng hơn vật dụng của mình đang ăn hay đang sử dụng.

Trong 3 loại bố thí này, chủ nhân thí là sự bố thí thù thắng, cao thượng hơn hai loại còn lại, đến lúc trổ quả chắc chắn cho quả tốt đẹp như sanh làm người hay chư thiên bậc cao, được đồ ăn vật dụng gì cũng toàn đồ thượng hạng giống như thế.

Dựa vào những lời dạy của Đức Thế Tôn mà chúng ta có cách cho như thế nào để đem lại niềm vui cho mình và làm cho người nhận thực sự cảm thấy ấm lòng. Đến đây xin trích dẫn câu thơ mà Thầy chúng tôi đã làm ra liên quan đến sự cho đi:

 “Cho là còn, có mất đâu

Gieo nhân, hái quả cũng thâu về mình”.

TT. Thích Chân Tính

Bố thí là một trong những pháp quan trọng, đứng đầu trong Thập Độ, là nền tảng cơ bản giúp chúng ta có đủ điều kiện để thực hiện các thiện pháp, hỗ trợ chúng ta trên con đường bổ túc các pháp Ba-la-mật, hướng đến giác ngộ giải thoát dễ dàng hơn.

Tâm Thạc

0
Bibo House back to top